BELHISTORY.COM

Беларускі гістарычны партал

Гэта цікава

Скандынаўская калянізацыя Вялікага Усходняга шляху

Скандынаўскія цэнтры на абшарах Беларусі: Полацак, Маскавічы, Пруднікі, Гнёздава/ Сьвінецак

Утварэнне Вялікага Княства Літоўскага

Эпоха Альгерда (Ольгерда)

Першыя кнігі ў Лондане надрукаваў беларус

Паўстанне 1831 года

Беларускія гімны »

Калі паўстала першая беларуская палітычная партыя?

Як Вільня сталася жамойцкім горaдам?

 

КАЛЯНДАР памятных дат Беларусі на 2010 год

2435 гадоў таму  Старажытнагрэцкі гісторык Герадот наведаў паўночныя краіны, у тым ліку і старажытную краіну Няўрыду, дзе працякалі рэкі Барысфен і Бярэзіна. Герадот напісаў пра гэтае падарожжа кнігу "Гісторыя", у якой змясціў звесткі пра неўраў, тагачасных насельнікаў земляў, на якіх пазней паўстала Літва (Беларусь). (Адбывалася падарожжа Герадота каля 425 г. да Н.Э.).

1500 гадоў таму  Масавае рассяленне славянскіх плямёнаў з Балканаў, Палабіі і Палесся па тэрыторыі сучаснай Беларусі, якую засялялі тады балцкія плямёны. Распачаліся працэсы стварэння беларускага этнасу (VІ ст.)

1030 гадоў таму  Летапісныя звесткі пра першага полацкага князя Рагвалода і ягоную дачку Рагнеду. Згадкі пра князя Тура (980 г.), Тураў і Тураўскае княства.

1010 гадоў таму  Княжанне ў Полацку Ізяслава, сына Рагнеды. Аднаўленне княжацкай дынастыі Рагвалодавічаў (1000- 1001). Смерць полацкай князёўны Рагнеды. Пахавана ў Заслаўі (1000 г.).

945 гадоў таму  Першае згадванне ў крыніцах г. Барысава (1065 г.).

880 гадоў таму  Нарадзіўся Кірыла Тураўскі - славуты асьветнік Беларусі (1130 г.).

815 гадоў таму  Нараджэнне Міндоўга (1195? - 1263), наваградскага князя, вялікага князя ВКЛ, які аб'яднаў вакол Наваградка летапісную Літву і частку Полацкага княства ў адзіную дзяржаву. У 1253 г. каранаваўся на караля Літвы.

735 гадоў таму  Нарадзіўся Гедзімін (1275 - 1341). Вялікі князь ВКЛ (1316 - 1341). Бацька Альгерда, Кейстута, Яўнута. Заснавальнік дынастыі Гедзімінавічаў. Фактычна аб'яднаў усе беларускія этнічныя землі ў адну дзяржаву - Вялікае Княства Літоўскае.

690 гадоў таму  Перамога войскаў ВКЛ на чале з Гедзімінам у бітве з крыжакамі пад Меднікамі (1320).

680 гадоў таму  Полацкія князі пачалі карыстацца пячаткаю з выяваю "Пагоні"(1330).

680  гадоў таму  Падпісана гандлёвае пагадненне Полацка з Рыгаю.  У тэксце прысутнічаюць адметныя асаблівасці беларускай мовы (1330).

660 гадоў таму  Нарадзіўся Вітаўт, вялікі князь ВКЛ (1392 -1430). За Вітаўтам Вялікім дзяржава дасягнула найбольшай магутнасці і росквіту. Час княжання Вітаўта ў беларускай гісторыі атрымаў назву "залатога веку (1350-1430)".

630 гадоў таму  Паход літоўскага войска на чале з Ягайлам на падмогу залатаардынскаму хану Мамаю і разанскаму князю Алегу, якія змагаліся супраць маскоўскага князя Дзмітрыя (жнівень-верасень 1380 г.). Але другія атрады Літвы пад зьверхніцтвам Андрэя Альгердавіча Полацкага і Дзмітрыя Альгердавіча Друцкага прынялі ўдзел у гэтай бітве на баку Масквы, што і вырашыла пераможны зыход сечы. Таму Ягайла не ўступіў у бітву.

625 гадоў таму  Вялікім князем Ягайлам і польскімі ўпаўнаважанымі падпісаны акт Крэўскай вуніі ў княжацкай вежы Крэўскага замка (14 жніўня 1385 г.) паміж ВКЛ і Польшчай. Пасля жаніцьбы з польскай каралевай Ядзьвігай 4 сакавіка 1386 года Ягайла атрымаў тытул караля Польшчы, Вярхоўнага князя Літоўскага і Дзедзіча рускага (беларускага). Утварэнне палітычнага зьвязу паміж ВКЛ і Польшчай.

600 гадоў таму  15 ліпеня 1410 г. Вялікая Перамога войскаў ВКЛ і Польшчы пры ўдзеле чэшскіх аддзелаў і татарскіх атрадаў над Тэўтонскім ордэнам крыжакоў пад Грунвальдам (Дуброўнай).340 палкоў войска ВКЛ з беларускіх земляў было прадстаўлена 28 харугваў. Войскамі ВКл камандаваў Вялікі князь Вітаўт. Прапануецца 2010 год аб’явіць годам Вялікай Перамогі пад Грунвальдам.

590 гадоў таму  Запрашэнне чэхамі на каралеўскі пасад Вітаўта Вялікага (1420). Прыход у Чэхію пяцітысячнага войска ВКЛ на чале з Жыгімонтам Карыбутавічам, намеснікам Вітаўта.

585 гадоў таму   Вітаўт Вялікі імкнецца пераўтварыць беларуска-літоўскае гаспадарства ў каралеўства. Перамовы з папскім прастолам пра каранацыю Вітаўта на караля (1425 г.).

520 гадоў таму  Нарадзіўся Францішак Скарына (каля 1490—1551?), беларускі і ўсходнеславянскі першадрукар, мысьляр, асьветнік і гуманіст, навуковец, пісьменнік эпохі Адраджэння.

495 гадоў таму  Нарадзіўся Мікалай Радзівіл Чорны (1515-1565). Маршалак земскі, канцлер Літоўскі, ваявода Віленскі. У 1547 г.ад германскага імператара Карла V атрымаў тытул князя, пратэктар рэфармацкай царквы ВКЛ.

410 гадоў таму  Нарадзіўся Казімір Семяновіч (1600 1650). Беларускі навуковец-інжынер, генерал-лейтэнант. Вынайшаў шматступенную ракету, зрабіў іншыя вынаходніцтвы ў галіне артылерыі і ракетнай тэхнікі. Аўтар кнігі "Вялікае мастацтва артылерыі" (1650, Амстэрдам).

405 гадоў таму  Адбылася Кірхольмская бітва (07.08.1605 г.). Войскі Рэчы Паспалітай пад кіраўніцтвам Яна Хадкевіча разьбілі ўтрая большае войска шведаў.

390 гадоў ад часу  Надання Воршы Магдэбургскага права. 13 сьнежня 1620 г. прывілеем Вялікага князя ВКЛ і Караля Польшчы Жыгімонта ІІІ Вазы зацьверджана права на самакіраванне Воршы з наданнем месту герба. У рэнесансовым шчыце блакітнага колеру залаты паўмесяц, над ім сярэбраны крыж.

355 гадоў таму  Зключана Кейданская вунія паміж ВКЛ і Швецыяй (1655). Ініцыятарам вуніі быў Януш Радзівіл.

172 гады таму  Нарадзіўся Кастусь Каліноўскі, нацыянальны герой Беларусі (2.02.1838 -22.03.1864)

155 гадоў таму  У Вільні Яўстахам Тышкевічам заснаваны Музей старажытнасьцяў (1855).

105 гадоў таму  Выйшаў у свет верш Янкі Купалы "Мужык" (1905).

100 гадоў таму  Нарадзіўся Барыс Кіт, акадэмік, сусветна вядомы навуковец у галіне ракетнага паліва (6. 04.1910)

92 гады таму  Абвешчана Беларуская Народная Рэспубліка (25. 03. 1918).

70 гадоў таму  Савецкі Саюз завяршыў вайсковую кампанію супраць Фінляндыі (30.11.1939-12.03.1940). Савецкая мяжа была адсунута на 150 кіламетраў у глыб фінскай тэрыторыі. У гэтай вайне загінула нямала беларусаў.

65 гадоў таму  Была зьдзейсьнена перамога над нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Скончана Другая сусьветная вайна (1945).

20 гадоў таму  Абвешчана Рэспубліка Беларусь. 27 ліпеня 1990 года Дзень Незалежнасьці Рэспублікі Беларусь.

Мікола Купава  

Rambler's Top100 Артыкулы | Партнеры | Кантакты | © 2010 При копировании материалов ссылка на сайт обязательна.