Неандэрталец на тэрыторыі Беларусі

Неандэрталец, або чалавек неандэртальскі (Homo sapiens neanderthalensis) — вымершы прадстаўнік роду Homo, які жыў 130 тыс. — 28 тыс. гадоў таму.

Чэрап неандэртальца

Спецыялізаваны да драпежніцтва варыянт чалавека. Неандэрталец валодаў мноствам цалкам чалавечых рысаў і паводзін, але ўсё ж прыкметна адрозніваліся ад нас – у тым ліку, значнай масіўнасцю шкілета і чэрапа. Верагодна, многія асаблівасці неандэртальцаў Еўропы сфармаваліся пад уплывам найцяжкіх умоў ледавіковага перыяду каля 70-60 тысяч гадоў таму. Цікава, што ў некаторых прадстаўнікоў Homo neanderthalensis аб’ём галаўнога мозгу перавышаў значэння, тыповыя для сучаснага чалавека.

Косці неандэртальцаў былі гістарычна першымі выяўленымі астанкамі выкапнёвых гамінід (першыя астанкі неандэртальцаў былі знойдзеныя ў 1829 годзе, хоць значэнне гэтай знаходкі ацанілі значна пазней …). Да цяперашняга часу неандэртальцы – найбольш дасканала вывучаны від выкапнёвых людзей.

мапа Неандэрталец
Месцы знаходак неандэртальцаў

Тэрмін “неандэрталец” мае не цалкам вызначаныя межы. З прычыны пашыранасьці і неаднастайнасці гэтай групы гамінід, выкарыстоўваецца таксама шэраг тэрмінаў: “атыповыя неандэртальцы” для ранніх неандэртальцаў (перыяду 130-70 тыс. г.н.), “класічныя неандэртальцы” (для еўрапейскіх формаў перыяду 70-40 тыс. г.н .), “перажытачныя неандэртальцы” (якія існавалі пазней 45 тыс. г.н.) і т. д. Розныя аўтары па-рознаму вызначаюць таксанамічных статус неандэртальцаў: ад падвіда Homo sapiens да асобнага віду і нават роду. Існуе таксама мноства гіпотэз аб прычынах вымірання неандэртальцаў.

Некаторыя даследчыкі лічаць, што неандэртальцы маглі некаторы перыяд існаваць на тэрыторыі сучасных беларускіх земляў. Ва ўсходняй Еўропе выяўлена каля 600 стаянак неандэртальцаў і месцазнаходжанняў прылад працы. Найбліжэйшай да Беларусі з сярэдняпалеалітычных стаянак знаходзіцца ля в. Хатылёва (Расія, Бранская вобласць). У самой Беларусі стаянак неандэртальцаў пакуль не выяўлена, але знойдзены некалькі архаічных крэмневых вырабаў на паўднёвым усходзе краіны (Бердыж, Абідавічы, Свяцілавічы), якія з вялікай долей верагоднасці, можна аднесці да эпохі сярэдняга палеаліту (каля 100 000-40 000 г. да н. э.).

© паводле Antropogenez.ru

Падзяліцца