Першы ў Менску таксапарк

Больш чым сто гадоў таму (1913) прадпрымальнік Яфім Арамовіч выпусціў на вуліцы Менска другі агульнадаступны аўтамабіль маркі "Форд" ...

У студзені 1913 года "Мінскі голас", а следам за ім і іншыя газеты паведамлялі: "АЎТАМАБІЛЬ №2. З 1 студзеня па горадзе курсіруе для перавозкі пасажыраў які належыць спадару Арамовічу аўтамабіль Ford пад №2. Стаянка там жа, дзе №1 — ля Аляксандраўскага сквера ".

Стаянка таксаматора на рагу Аляксандраўскага сквера ў Мінску. Аўтамабіль маркі "Форд" займае той бок Захар'еўскай вуліцы (праспекта Незалежнасці), дзе сёння на Кастрычніцкай плошчы знаходзіцца гранітная трыбуна. Фотапаштоўтка пачатку ХХ стагоддзя. З фондаў Нацыянальнага музея гісторыі і культуры Рэспублікі Беларусь

У дарэвалюцыйным Мінску аўтамабілі былі адзінкавыя. У губернатара Гірса, у камандзіра 4-га армейскага корпуса генерала Навасільцава, у эксцэнтрычнага арыстакрата-спартсмена Любанскага ... І хоць праз універсальны магазін Левіна машыну можна было замовіць з Рыгі, Пецярбурга або Масквы - замовіць нават разам з механікам-інструктарам, аднак прадстаўнікоў сярэдняга класа адпуджваў недасяжны кошт.

Знакаміты ў пачатку XX стагоддзя "Ford T" прадаваўся ў Расіі за 2500 рублёў (для даведкі: пачатковы кошт коня для кавалерыі быў прыкладна 100 рублёў), хоць на сваёй радзіме ў Паўночна-Амерыканскіх Злучаных Штатах гэтая масавая мадэль, ласкава празваная "Лізі", каштавала каля 700 даляраў, што прыблізна адпавядала такой жа суме ў рублях.

А сто гадоў таму раптам апынулася, што дзякуючы Яхіму Арамовічу ўсякі мінскі абывацель можа горда сядзецьме ў самабеглым экіпажы, абсталяваным рухавіком унутранага згарання. Для губернскага горада гэта з'явілася падзеяй!

Дзеля справядлівасці трэба заўважыць, што першая спроба наладзіць у Менску аўтавозніцтва была зроблена некалькімі гадамі раней. Аднак гэта пачынанне аказалася, нажаль, звязана з першай у Менску аўтакатастрофай. Знаўца старога Менска гісторык Захар Шыбека так апісваў падзеі.

У 1906 году месціч Іван Фёдараў звярнуўся ў гарадскую ўправу з прашэннем дазволіць яму перавозіць на аўтамабілі пасажыраў. Дэбютны выхад шасцімеснага "Мерседэса" на вуліцы Мінска адбыўся 20 жніўня.

На вуліцы Падгорнай (суч. Маркса), там, дзе яна спускаецца да Свіслачы, кіроўца пусціў аўтамабіль поўным ходам. Цяга тормаза не вытрымала, і машына, страціўшы кіраванне, урэзалася ў тэлеграфны слуп. Пасажыраў выкінула на брук, а колы адарваліся і раскаціліся ў розныя бакі. Хранікёры гарадскіх газет паведамлялі, што адзін пасажыр пацярпеў настолькі, што надзеі на выздараўленне ўжо не было ...

Гарадскія ўлады на некалькі гадоў абвясцілі "мараторый" на таксаматорныя перавозкі. Мяркуючы па ўсім, пралабіравала гэтае рашэнне гільдыя гарадскіх рамізнікаў.

Даследнікі адзначаюць, што напярэдадні Першай сусветнай вайны таксаматорамі ў Мінску служылі шэсць аўтамабіляў марак "Форд", "Даррак", "Олдсмобіль", "Мэрсэдэс" і "Опель". А ў тым жа 1913 годзе мінчук Выгоцкі падаў прашэнне аб дазволе на перавозку пасажыраў аўтобусам умяшчальнасцю 20 чалавек. Ён быў атрыманы ўвесну 1914 года, і паміж цэнтрам горада і Камароўкай пачаў курсіраваць пасажырскі фургон. Плата за праезд складала 25 капеек, у той час як квіток на конку каштаваў 5 капеек ...

А пачалася гісторыя мінскіх камерцыйных аўтапаркаў з прадпрыемства Яўхіма Арамовіча.

© паводле С.Крапівіна, TUT.BY