Адсюль пачынаўся Менск…

Гарадзішча на Менцы — месца, дзе быў заснаваны Менск, дзе горад месціўся да 1067 года, калі ён быў спалены кіеўскімі князямі і перанесены да ўпадзення Нямігі ў Свіслач.

гарадзішча Менск
Менскае гарадзішча

гарадзішча Менск

Тут, на гэтых валах у Х стагоддзі і пачынаўся Менск, якому было наканавана стаць сталіцай Беларусі.

Усяслаў Чарадзей, пашыраючы Полацкае княства, захапіў гэтыя землі (дагэтуль яны належалі Тураўскаму княству, якое кантралявалася Кіеўскім княствам)

3 сакавіка 1067 года войска Яраславічаў ідзе паходам на Менск (гэты — у сённяшнім Гарадзішчы!), каб вярнуць яго пад уладу Кіева.

Ярославичи же трие — Изяслав, Святослав, Всеволод — совокупивше вои, идоша на Всеслава, зиме суще велице. И придоша ко Меньску, и меняне затворишася в граде. Си же братья взяша Менеск, исекоша муже, а жены и дети вдаша на щиты, и поидоша к Немизе; и Всеслав поиде противу. И совокупишася обои на Немизе, месяца марта в 3 день. …И бысть сеча зла, и мнози падоша, и одолеша Изяслав, Святослав, Всеволод, Всеслав же бежа.

Тое, што ўзяўшы Менск, войскі пайшлі “к Немизе”, сведчыць, што гэтыя два пункты знаходзіліся геаграфічна ў розных месцах. Пасля набегу 1067 года Менск (у сённяшнім Гарадзішчы) быў адноўлены, але ў 1084 (або 1085) спазнаў новы напад. Пасля чаго быў перанесены Усяславам Чарадзеем на суток Свіслачы і Нямігі, дзе быў збудаваны ўдвая большы замак.

У 1104 годзе ствараецца Менскае княства, першым князем становіцца Глеб Менскі, сын Усяслава Чарадзея.

Верагодная пячатка князя Глеба

Плошча замка складае каля 1,6 га. Плошча навакольнага селішча, паводле розных ацэнак, каля 30-40 га. Замкавыя валы маюць вышынёй 11-15 метраў. Наверсе па ўсім перыметры стаялі драўляныя сцены (абарончая галерэя) вышынёй ад 3 да 8 метраў (паводле розных звестак). Замак меў тры заезды (брамы), усе яны і сёння выдатна чытаюцца на мясцовасці. Археалагічныя прарэзкі валоў далі зразумець іх структуру. А менавіта — што ў аснове землянога насыпу ляжыць 8-9 вянцоў дуба.

Як выглядала галоўная замкавая брама, верагодна, дакладна ўжо не скажа ніхто. Вядома адно — яна мела адну вежу. І была падобная да той вежы, якую пасля збудавалі на Менскім замчышчы на сутоку Нямігі і Свіслачы. Вось, якой уявіў браму археолаг Юры Заяц.

Брама Менскага замчышча

© Па матэрыялах сайта miensk.by

Спадабаўся матэрыял? Падзяліцеся з сябрамі!
  • 28
    Падзяліліся